أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
284
قانون ( فارسى )
مايل به سرخ تبديل شد و غليظ گرديد و بويى نداشت ، نشان آن است كه بيمارى كبد را هدف قرار داده و بيمار به درد كبد مبتلا است . و به احتمال قوى بيمارى يرقان رخ داده است ؛ زيرا تبديل ادرار كممايه به پرمايه و سياه به سرخ مايل به زرد دليل آن است كه حرارت كاهش يافته و تا اندازهاى عمل هضم رخ داده است كه بايستى بعد از اين تبديل و تحويل بيمار خود را سبك ببيند و بياسايد ، اگر اين تغييرات روى داد و بيمار احساس آسايش و سبكى نكرد ، بدان كه مادهء بيمارى در كبد كمين كرده و از پاكسازى سرپيچى مىكند و راهبندانهايى ايجاد كرده است . و بلكه مىتوان گفت به شرطى كه ماده گرممزاج باشد علاوه بر راهبندانى كه در كبد ايجاد كرده است ، سبب برآمدن ورم در كبد نيز شده است . 8 - اگر بيمار در اثناى ابتلا به تب شديد در مدتى زياد كمكم و به تدريج ادرار سياه و كممايه بيرون مىدهد و اگر با بيرون دادن ادرار سياه آبكى - كه كمكم و به تدريج و در مدت زياد تخليه مىشود - احساس درد در سر و گردن كرد ، بدان كه بيمار به تدريج و كمكم عقلش را از دست مىدهد . كه همين حالت نيز در زنان بيمار كمتر از مردان جاى نگرانى است و كمخطرتر است . ادرار سرخ 1 - اگر در اثناى بيماريهاى سخت ادرار بيمار سرخرنگ و كممايه بود و نشانيهاى خوب روىآور بيمارى پيدا بودند ، نشان از بحران زودرس است . 2 - اگر در اثناى بيماريهاى سخت ادرار بيمار سرخرنگ غليظ بود و نشانيها ناپسنديده بودند ، نشان از مرگ زودرس است . روى هم رفته سرخرنگى ادرار نشانى از التهاب شديد واقع در بيمارى دارد . 3 - در اثناى بيمارى سخت اگر ادرار بيمار سرخ كممايه باشد دليل بر آن است كه سردرد و درهم شدن عقل در انتظار است . 4 - اگر در اثناى بيمارى سخت ادرار بيمار سرخ و غليظ است و كمكم و پياپى بيرون مىآيد و بدبو هم هست ، حالت بيمار خطرناك است ؛ زيرا اين نوع از ادرار با اين ترتيب دفع شدن و با اين بوى بد ، دليل آن است كه حرارت بيمارى بسيار شديد و فشارآور است و بيمار را پريشان احوال كرده و طبيعت در برابرش ناتوان است . 5 - اگر در اثناى بيمارى سخت ، ادرار بيمار سرخ غليظ است امّا در اندازهء زياد بيرون مىريزد و دردى تفالهء زياد همراه دارد ، دليل آن است كه خلط سبب بيمارى پراكنده شده است . اين حالت در تبهاى دوگانه و مختلط ويژگى دارد . 6 - اگر كسى كه به بيمارى سخت گرفتار است در اثناى بيمارى ادرارش خون خالص شد ، اميدى به زنده ماندنش نيست ؛ زيرا خون شاشيدن نشان از آن دارد كه پرشدگى رگهاى بدن از خون به اوج شدت رسيده و به شدت به جوش آمده است و بيم آن مىرود كه بيمار به حالتى از خفگى برسد كه سببش پرشدگى فراخناهاى داخل قلب از خون باشد . اين در حالتى رخ مىدهد كه حالت پرشدگى از خون و به غليان آمدن آن به قلب راه يافته باشد . و اگر تأثير